Hau Haree Dados, Maibe Hau La Husik Sira Kontrola Hau Nia Hanoin
Ita hotu hela iha tempu ne'ebé dadus sai hanesan osan foun. Maibe hau hatete ba ita: dadus la hatene ita nia laran. Hau lee tiha notisia tolu ne'ebé diferente, maibe sira hotu fó hau komprensaun hanesan kona-ba oinsá ita tenke mantein kontrolu iha ita nia an.
Notisia primeiru kona-ba software analítika esperiénsia. Merkadu boot tebes, biliaun dolar barak. Maibe problema mak ida ne'e: dadus bele hatudu saida mak ema halo, maibe la hatudu tanba sa sira halo. Hanesan katak ita haree ema suli, maibe la komprende tanba sa sira nia laran nakdodo. Se ita la iha kontestu kultural, kontestu servisu, no kontestu emocional, ita bele otimiza buat ne'ebé sala. Hau hanoin katak ida ne'e importante tebes ba ita hotu.
Notisia segundu kona-ba ema ida iha bioteknolojia. Nia iha xefe ne'ebé la kompetente. Nia sente frustradu, maibe nia la hakilar de'it. Nia kria sistema ida atu obriga xefe ne'e servis liu. Sistema ne'e funsiona. Maibe hau haree tanba sa istória ida ne'e importante: ema ida ne'e la husik siénsia de'it kontrola nia. Nia uza nia matenek atu muda situasaun. Nia la sai vítima. Nia sai aksaun.
Média Mós La Hanesan Fiar Fali
Notisia terseiru kona-ba CBS News no xou '60 Minutes'. Korrespondente ida, Sharyn Alfonsi, deside sai. Tanba sa? Tanba sira nia laran la sente diak ho direksaun foun. Hau haree katak ida ne'e hanesan exemplu diak kona-ba oinsá ema ida bele halo desizaun ne'ebé difisil atu proteje nia integridade. La fasil, maibe nesesáriu.
Hau komprende agora katak dadus, teknolojia, no média sira hotu hanesan ferramenta. Sira bele ajuda ita, maibe sira mós bele kontrola ita se ita la kuidadu. Hau aprende katak ita tenke iha kontestu. Ita tenke husu: 'Tanba sa hau halo ida ne'e? Tanba sa hau sente hanesan ne'e? Saida mak ita nia objetivu?' Se ita la husu pergunta sira ne'e, ita sei la iha kontrolu.
Dalan Prátika Husi Notisia Tolu Ne'e
Hau fó ita dalan prátika tolu ne'ebé ita bele uza agora:
- Kria ita nia sistema. Hanesan ema bioteknolojia ne'e, ita mós bele kria sistema atu proteje ita nia tempu no enerjia. La presiza teknolojia aas. Basta regra simples: 'Hau la hare média depois tuku 8 iha kalan.'
- Husu 'tanba sa' ba dadus. Bainhira ita simu dadus kona-ba ita nia negósiu, ita nia saúde, ka ita nia relasaun, husu: 'Dadu ne'e fó sai saida? Tanba sa akontese hanesan ne'e?' Dados la hatete ita buat hotu.
- Haree ita nia laran. Bainhira ita sente emosaun forte (ezemplu, frustrasaun, tristeza, ka raiva), para. Husu: 'Tanba sa hau sente hanesan ne'e agora? Saida mak iha iha hau nia laran?' Resposta ne'ebé ita hetan sei fó sai segredu boot.
Hau mós aprende katak ita tenke fiar ita nia instinto. Bainhira ita sente katak dadus la konta istória tomak, ita loos. Bainhira ita sente katak xefe ida la kompetente, ita mós bele loos. Maibe ukun nia laran mak: la husik emosaun kontrola ita. Uza emosaun hanesan sinal, maibe halo desizaun ho matenek.
Hau hanoin katak ida ne'e ligadu ho artigu seluk ne'ebé hau lee kona-ba oinsá teknolojia foun la proteje ita. Hanesan ne'e mós, ita tenke iha kontrolu pessoál. La bele fiar de'it ba sistema boot sira.
Saida Mak Ita Bele Halo Agora?
Hau fó ita desafiu ida: semana ida ne'e, bainhira ita simu dadus foun (husi aplikasaun, husi média, ka husi ema seluk), para minutu ida. Husu: 'Dadus ne'e fó sai saida? Saida mak la iha iha dadus ne'e?' Prátika ida ne'e sei muda tiha ita nia komprensaun kona-ba realidade.
Hau aprende katak dadus barak mak la hanesan ho matenek. Dadus bele suli. Média bele suli. Xefe bele suli. Maibe ita nia laran, ita nia intuição, ne'e hanesan kompas ida. Se ita aprende atu rona ba kompas ne'e, ita sei la lakon.
Hau mós gosta artigu ida kona-ba oinsá atu la fo informasaun pessoál ba sistema boot. Ne'e hanesan ho ita nia diskusaun agora. Proteje ita nia informasaun, maibe liu tan, proteje ita nia hanoin.
Konklusaun: Dadus La Hanesan Matenek
Hau hakarak koalia ba ita ho laran tomak: dadus la hanesan matenek. Dadus bele fó ita informasaun, maibe matenek mak dalan atu uza informasaun ne'e ho diak. Matenek mai husi esperiénsia, husi reflesaun, no husi koneksaun ho ita nia an.
Notisia tolu ne'e (analítika esperiénsia, bioteknolojia, no CBS News) hanesan exemplu kona-ba oinsá ema sira luta atu mantein kontrolu iha mundu ne'ebé dadus barak tebes. Hau haree katak luta ne'e hanesan luta ida ne'ebé ita hotu tenke partisipa. Tanba se ita la kontrola ita nia hanoin, ema seluk sei kontrola.
Hau husu ita agora: saida mak ita sei halo ho ita nia hanoin? Ita sei husik dadus kontrola? Ka ita sei uza matenek atu halo desizaun ne'ebé diak ba ita nia an, ita nia família, no ita nia komunidade?
Hau fiar katak ita bele halo desizaun ne'ebé diak. Hau fiar katak ita iha forsa atu proteje ita nia hanoin. Hau fiar katak ita laos dadus de'it. Ita ema. Ita iha laran. Ita iha espíritu. Ita iha matenek.
Hau espera katak artigu ida ne'e ajuda ita atu haree mundu ho oin seluk. Dadus importante, maibe ita nia hanoin mak importante liu. Proteje nia. Kuidadu nia. Uza nia ho matenek.