Tanba Sa Mundu Hetan Ataque Cibernético Boot Liu Agora?

Iha última semana, ataque ransomware globál ataka tiha sistema komputadór iha hospital sira, fornese eletrisidade, no servisu públiku seluk iha nasaun barak. Hau haree katak esta situasaun la'ós de'it kona-ba teknolojia – maibe mos kona-ba oinsá ita nia moris loroloron bele mudansa tiha rapidamente. Maibe, tanba sa ema barak la hanoin katak ataque hanesan ne'e bele akontese ba ita?

Dadus hatudu katak 85% organizasaun iha mundu la iha planu resposta di'ak ba ataque cibernético. Ita tenki komprende katak risku ne'e boot tebes, no ita presiza prepara agora. Hanesan espértu sira esplica, ataque ransomware ne'e halo sistema hospital kolapsa, halo operasaun kanceladu, no ameasa vida pasiente sira.

Saida Mak Acontese Iha Ataque Ne'e?

Iha loron 12 fulan Juñu, atakante sira lansa tiha malware ne'ebé kriptografa dadus importante. Tanba ne'e, hospital sira iha Europa, Ázia, no Amérika Norte la bele asesu ba rekordu pasiente. Elétrisidade mos hetan interupsaun, tanba sistema kontrolu rede elétriku mos afetadu. Hau hatene katak ita sente la seguru, maibe iha dalan atu proteje ita nia-an.

Espértu sira hanesan Dr. Maria Santos husi Universidade de Lisboa, katak: "Ataque ne'e hanesan 'treino' ba futuru. Se ita la muda agora, situasaun sei sai aat liu." Ita presiza halo medida preventiva agora, la'ós depois de ataque akontese.

Oinsá Atu Proteje Ita Rasik no Ita Nia Dados?

Hau fó konsellu prátiku tuir mai ne'e:

  • Atualiza sistema operasional – Seguransa komputadór tenki foun tebes. Atualizasaun ne'ebé tuir dala barak taka hela buraku seguransa.
  • Uza autentikasaun rua-fator – Ida ne'e aumenta seguransa ba ita nia konta online.
  • Kopia dadus ba parte seluk – Guarda backup importante iha disku esternu ka iha nuvem.
  • Treinu ita nia família – Hanorin sira kona-ba phishing ka mensajen suspeitu.

Se ita iha interese kona-ba ameasa ciber no klima, lee artigu ida ne'e atu komprende oinsá risku sira ne'e liga ba malu.

Tanba Sa Ataque Cibernético Sei Sai Boot Liu?

Peskizadór sira hateten katak frekuénsia ataque ne'e aumenta tanba ema barak uza teknolojia la ho kuidadu. Ita presiza konsientizasaun boot liu. Maibe, ita mos bele aprende husi esperiénsia. Iha ligasaun mudansa klima no eventu ekstrému, tanba sistema elétriku ne'ebé vulnerável bele mos afeta klima resposta.

Hau haree katak ita hotu iha papel importante. La'ós de'it governu no instituisaun sira – maibe ema individuál mos tenki atua. Ho informasaun ne'ebé loos no aksaun ne'ebé di'ak, ita bele redús risku.

Konkluzaun: Ita Presiza Halo Tiha Mudansa Agora

Ataque cibernético ne'e hatudu katak mundu modernu vulnerável. Maibe, se ita sei hanoin katak ''ne'e la akontese ba hau'', ita nia seguransa bele iha perigu. Hau hanoin katak ita tenki: atualiza, kopia, no edukasaun. La iha tempu di'ak seluk – agora mak tempu.

Fonte autoritáriu sira hanesan BBC News Tecnologia no Reuters Ciberseguransa mos hatudu katak ataque hanesan ne'e kontinua.