Erru Resistor Idá ne'ebé Muda Tiha Medisina Moderna
Iha tinan 1956, enjenheiru Wilson Greatbatch iha Universitáriu Buffalo halo tiha erru idá bainhira nia tau tiha resistor idá ho valór sala iha sirkultu elétroniku idá. Nia hanoin katak nia buka atu grava ritmu korasaun, maibe sirkultu ne'e komesa fó xoke elétriku ne'ebé hanesan ho ritmu korasaun ne'ebé nia presiza. Erru idá ne'e haruka nia hanoin: "Se bele kria aparellu ki'ik idá ne'ebé tau iha laran korasaun ba regula ritmu?" No hanesan ne'e, pacemaker implantável primeiru iha mundu moris tiha. Hau hatete ba ita katak deskobrimentu ne'e la akontese tanba planu, maibe tanba resistor sala idá. Agora, pacemaker salva tiha vida ema barak liu, maibe ema barak la hatene katak nia hahú husi erru simples idá.
Kadernu 800-Tinan Husi Latrina Seladu iha Alemaun
Arkeólogu sira ne'ebé servisu iha kraik fatin konstruksaun iha Paderborn, Alemaun, hetan tiha buat idá ne'ebé surprende: kadernu ki'ik ne'ebé halo husi ain-kayu no lilin, ho tamañu bolsu, iha laran latrina seladu ne'ebé tinan 800. Sira mós hetan seda ne'ebé uza hanesan papel igieniku. Hanesan katak kadernu ne'e uza atu hakerek nota loron-loron, tanba iha nia superfísie lilin iha marka hakerek ne'ebé hamosu ho estilete. LWL / S. Brentführer nia imajen hatudu oinsá buat idá ne'e konserva di'ak tebes iha ambiente latrina. Ne'e hanesan exemplu idá husi oinsá deskobrimentu arkeolójiu bele mosu iha fatin ne'ebé ema la hein. Tanba latrina ne'e seladu, kadernu no seda sira la hetan aas no mantein durante sékulu. Hau hanoin katak istória ne'e hanesan ho sorte mak determina vitoria iha desportu, maibe iha ne'e sorte mak determina konservasaun istória.
Eskelito Antigu iha Sonoran Desert: Kaer Salá ho Kazu Nancy Guthrie
Iha Arizona, durante buka ba ema ne'ebé lakon naran Nancy Guthrie, ekipa sira hetan eskeleto idá. Inisiálmente ema hanoin katak ne'e relasiona ho kazu Guthrie, maibe depois análise forense hatudu katak eskeleto ne'e tinan barak liu — talvez sentenar tinan — no la ligadu ho nia kazu. Deskovimentu idá ne'e hatudu oinsá desertu Sonoran iha rikeza arkeolójika ne'ebé subar hela. Erozaun natura, atividade konstruksaun no istória naruk ema nian iha rejiaun ne'e dala barak lori eskeleto sira ba superfísie. Hanesan ne'ebé 95% empresa sira halo erru idá ne'e bainhira adota AI tanba la preparadu, iha ne'e mós ekipa buka sira la hein atu hetan restu antigu ne'ebé muda tiha nia foku. Maibe deskobrimentu idá mós fó informasaun valiozu kona-ba povu sira ne'ebé moris iha área ne'e molok kolonizasaun.
Ligasaun Entre Erru, Sorte no Deskobrimentu
Hau hare katak istória tolu ne'e iha ligasaun idá: hotu-hotu hahú husi situasaun ne'ebé la planeadu. Erru resistor idá, latrina seladu idá, no eskeleto ne'ebé sala identifikadu — sira hotu hatudu katak deskobrimentu sientífika no arkeolójiu barak liu mak akontese tanba fator aleatóriu. Ita barak hanoin katak siénsia no istória de'it liu husi métodu rigorozu, maibe realidade hatudu katak erru no sorte mós iha papel boot. Tanba ne'e, hau fó konsellu ba ita: bainhira ita lee notisia kona-ba deskobrimentu foun, para hanoin katak ne'e rezultadu husi planu perfeitu. Dala barak, buat ne'ebé ita hetan liu husi erru mak ne'ebé halo mudansa boot. Hanesan Wikipedia esplika kona-ba pacemaker nia istória, deskobrimentu ne'e hahú husi erru. No Sonoran Desert mós sai hanesan fatin ne'ebé istória naruk ema nian subar hela, hein atu hetan tanba sorte ou erru.
Agora, hau husu ba ita: ita mos prontu atu aseita katak erru bele lori deskobrimentu? Ka ita kontinua hanoin katak só planu mak importante? Hau fiar katak lição husi istória tolu ne'e bele ajuda ita atu haree mundu ho perspetiva foun.
